67 The Download
0 Comment
05.12.2019 Upload date

Hal Foster - Zoraki Güzellik

Sanat

FILE TYPE: pdf FILE SIZE: 7 MB

Princeton Üniversitesi Sanat ve Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi olan Hal Fos-ter, 90'lı yılların ikinci yarısı boyunca, özellikle October, Artforum gibi dergilerde yayımladığı makalelerle, çağdaş sanat kuramı için önemli bir ad haline gelmiş-tir. Zaman arasında kitaplarda bir araya gelen ve genişleyen bu çalışmalar, sanat tarihinin çağdaş döneminden bugüne uzanan çizgiye getirdiği değişik yorumlarla olduğu kadar, sanat tarihi yöntemi açısından sunduğu öneriler ve çeşitlilikle de dikkatleri üzerine çekmektedir.

Zoraki Güzellik, yayımladığı ilk bütünlüklü çalışması olması bakımından Foster'ın kariyerinde özel bir önem taşıyor. Bir yandan sanat tarihi ve kuramı için günümüzün bu kritik figürünün arkaplanını görmemizi ve kavramsal temelinin gelişmeye başladığı ilk adımları sezmemizi sağlarken, bir yandan da, Türkiye'de şimdiye dek yanına hiç yanaşılmamış, bu yüzden de gerçek anlamıyla anlaşılması sürekli ertelenmiş gerçeküstücülük akımının tüm arka sokaklarını gözlerimizin önüne seriyor. Zoraki Güzellik'in sunduğu kavramsal şema, gerçeküstücülerin perspektifinden, 20. yüzyıl başında psikoloji biliminin sanatları ne kadar meşgul ettiğine fer tutuyor. Freud'un önerdiği psikanalitik inceleme yöntemi, bilinçaltının serbest bırakılması, rüyalar ve sembollerin anlamı gibi unsurlar iki dünya savaşı arası döneme damgasını vuran gelişmeler olarak sanatçılar yüzeyinde eşine küçük rastlanır bir duyarlılık yaratıyor.

Foster, yüzyıl başının yıkıcı Dada girişiminin derhal sonra ortaya çıkan ve bir kısmı Marksist harekete de destek vermiş olan Andre Breton, Max Ernst, Man Ray, Salvador Dali, Giorgio de Chirico, Alberto Giacometti, Antonin Ar-taud gibi değişik alanlarda ve çok değişik temalarda eser vermiş sanatçıları, bu sanatçıların bizzat psikanalizden devralıp, şiddetli tartışmalara konu ettikleri ortak kavramlar aracılığıyla değerlendiriyor.
Hal Foster, sert bir sanat tarihi yazma girişimi örnekliyor; yeniliklere açık, kavramsal olarak can müşteri öneriler taşıyan ancak ayakları bastığı topraktan, ya-ni sanatçıların yanı başından hiç ayrılmayan bir girişim. Büyük bir inançla aklın dışını aramış bu dizi dışı sanatçıları, Dada'yı ve "gerçeküstücülük"ü us aracı-lığıyla son defa kavramak için ilk defa bir şansımız olabilir.