8 The Download
0 Comment
15.01.2020 Upload date

Osmanlı Devleti İle Azerbaycan Türk Hanlıkları Arasındaki Münâsebetlere Dâir Arşiv Belgeleri

Osmanlı Tarihi

FILE TYPE: pdf FILE SIZE: 977 KB

A- Tarih Boyunca Azerbaycan
a- Coğrafî Konumu
Tarih boyunca Azerbaycan için kesin olarak belirlenmiş bir sınır belirtmek
güçtür. Türklerin bölgeye yerleşiminden ve Kafkasya ile İran’ın kuzey bölgelerinde Türkçe’nin aynı lehçesinin konuşulmaya başlanmasından sonra her iki bölge için de Azerbaycan tabiri kullanılmaya başlanmıştır; ancak Azerbaycan kelimesi kimi zaman sadece İran’ın kuzey kesimleri, kimi zaman Kafkasya Azerbaycanı’ndaki tarihî Arran ve Şirvan bölgeleri için (Arran, Kür ve Aras nehirleri arasındaki Gence ve Karabağ bölgesini, Şirvan ise Kür Nehri ile Hazar Denizi arasındaki bölgeyi kapsamaktadır), 1918’de burada bağımsız bir devlet kurulması ile de Azerbaycan sınırlarının İran haricindeki Kafkasya bölgesinde kurulan bu devlete isim olarak kullanılmıştır. Yüzyıllar içindeki tarihî gelişmelere ve egemen olan siyasî otoriteye bağlı olarak ülke, kuzeye, batıya ve güneye doğru çeşitli şekilde genişlemiş ve daralmıştır. Ülkenin
sınırlarını kabaca Türkiye’nin Doğu Anadolu’su ile Hazar Denizi arasında kalan coğrafî bölge olarak tanımlamak mümkündür.
Coğrafî, siyasî ve tarihî gelişmeler sonucunda Azerbaycan kuzey ve güney
olarak ikiye ayrılmış, Aras Nehri ikisi arasındaki sınırı oluşturmuştur. Kuzey
Azerbaycan’ın sınırları; kuzeyde Dağıstan ve Gürcistan, batıda Ermenistan, güneyde İran ve doğuda Hazar Denizi ile çevrilidir. Güney Azerbaycan ise İran’ın kuzey bölgesini oluşturmaktadır.
Orta Asya ve Hindistan ticaret yollarının üzerinde olması Azerbaycan’ı tarih
boyunca doğu ve batı dünyalarının kavuşma noktası haline getirmiştir.