47 The Download
0 Comment
05.12.2019 Upload date

Phyllis Pray Bober - Sanat, Kültür Ve Mutfak

Sanat

FILE TYPE: pdf FILE SIZE: 1 MB

Bu kitap arkeoloji ve sanat tarihinin merceğinden mutfak kültürüne bakıyor ve bize tarihöncesinde Çatalhöyük'te, Mısır, Mezopotamya, Yunan ve Roma uygarlıklarında ve Ortaçağ Avrupa'sında neler yenilip içildiğini, yemeklerin nasıl hazırlanıp sunulduğunu anlatıyor. Şu bizim Çatalhöyük'te MÖ 5850'de taş yada ağaçtan özenle oyulmuş kaplar ya da kille sıvanmış örme sepetler kullanılıyor, ateşte kızdırılmış taşlar bu kaplara daldırılarak yemek pişiriliyormuş. Antik Mısır'da MÖ 3000'de köleler ya da işçilerin arpa ya da gernikten yapılan ekmek, soğan, pırasa, sarımsak ve baklagiller ile biradan oluşan bir beslenme düzenleri varmış. Bir mezardan çıkarılan ölü yemeği ise Mısır soylularının ne yediği konusunda bir düşünce veriyor: öğütülmüş arpayla pişirilmiş lapa, ateşte kızarmış tüm bıldırcın, iki pişmiş böbrek, bir pişmiş balık, sığır kaburgası, gernikten hazırlanmış üçgen biçimli somun ekmek, birkaç pasta, haşlanmış meyve ve geniş olasılıkla incir. Mezopotamya mutfağında ekmek pişirmek için yüzeyinde hayvanlardan doğurgan çıplaklara kadar her çeşitli figürün olduğu kalıplar kullanılıyormuş. Sözcük dağarcıklarında da 18-20 peynir şekline rastlanıyormuş... Sıra Antik Yunan'a geldiyse 4. yüzyıldan bir şiir aktarmakla yetinelim:

Palamut güzün Ülker takımyıldızı inişteyken yakalanır
Nasıl istersen öyle pişir onu. Onu bunu katmaya gerek yok.
Ne kadar çabalasan rezil edemezsin bu balığı.
Ama dostum Moskhus, en iyi pişirme yolunu bilmek istersen,
Derim ki, incir yaprağına sar onu,
bir tutam mercanköşk serptikten sonra
Sakın peynir ya da bir değişik saçmalık katayım deme!
Koyuver yaprağın üstüne, sarıp sarmala bir güzelce,
Sonra hepsini kızgın köze göm.
Şimdi doğrusunu istersen, güzelim Byzantion'da (İstanbul) menfaat palamudun en iyisi
Yakınlarında tutulanlar da fena sayılmaz,
Ama ne denli uzaklaşırsan Hellespont'tan (Çanakkale Boğazı), o denli bozulur balık,
Bir de tuzlu Ege sularında çıkanı vardır ki,
Aynı balık değildir o artık, tüm övgülerimi arka almak zorundayım o zaman.
2002'de kaybettiğimiz Phyllis Pray Bober, Bryn Mawr College'da Beşeri Bilimler profesörüydü.